سفرنامه قمصر-چشمۀ ملاحسن

درخواست حذف این مطلب

چهار صبح

روزهای ای که قرار است بروم کوه اغلب نمی خوابم. نمی خوابم چون یکی دوبار به قدری خوابم سنگین شده که حتی زنگ گوشی هم دردی را دوا نکرده و تا هشت و نه صبح خواب مانده ام. ساعت چهار صبح بود و کمی ح خواب آلودگی داشتم. تصمیم گرفتم پیاده راه بیفتم و از در خانه تا چهار راه را پیاده طی کنم. (تصویر)

چهار و بیست و سه دقیقه

هوا چند روزی است پاییزی تر شده، آسمان صاف و پر از ستاره است و هلال نازکی از ماه توی آسمان می درخشد. صورت فلکی جبار و دب اکبر را می شود توی آسمان دید. فکر نمی به جز من ی این وقت صبح بیرون از خانه اش باشد. ولی همان موقع بود که نارنجی پوشان شهرداری را دیدم. یکی سمت چپ خیابان و دیگری سمت راست. سلامی عرض و دست مریزادی گفتم. جلوتر چند سگ ایستاده اند و پارس می کنند. یکی از سگ ها سفید رنگ است و دو، نه سه سگ دیگر سیاه رنگ. به نظرم رسید سگ های سیاه ممکن است توله های آن سفیده باشند.

چهار و پنجاه و هشت دقیقه

صبح که از خانه بیرون می زدم دنبال کارت های بانکی ام بودم و به طور تصادقی یکی را برداشتم. کارتی که برداشتم، قرار بود یکی از کارفرمایان (نا)گرامی هفتۀ قبل دویست تومان به شماره حساب همین کارت واریز کند. اول هفته پیام داد و گفت:«فلانی دویست نه، صد و هشتاد واریز ! راضی باش.» و من به این فکر که دفعۀ بعد که گذر پوست به دباغ خانه افتاد، به تلافی هشتاد درصد پروژه اش را پیش ببرم، تحویلش دهم و بگویم: «فلانی راضی باش!» به هرحال، کارت بانکی را که به دستگاه خودپرداز سپردم متوجه شدم به جای صد و هشتاد هزارتومانی هم که گفته هجده هزارتومان ریخته به حساب! بگذریم. حالا باید منتظر باشم صد و شصت و دو هزار تومان دیگر واریز کند به حساب. با این فرض که واریز کند.

پنج و پنج دقیقه

صدای اذان از بلندگوی مسجدها بلند شده، بوی کله پاچه خیابان را گرفته. «کله پاچۀ سید»، همان کله پزی دوران دانشجویی. هنوز در دریای خاطرات غرق نشده بودم که پیرمردی را می بینم سوار بر دوچرخه. از کنارم می گذرد، شالی را دور گردن و صورتش پیچیده و کلاهی سیاه رنگ به سر دارد. دوچرخه اش یک دوچرخۀ قدیمی است. از همان هایی که توی شهر ما به چرخ چینی معروف است و برای اینکه یک متر جلوتر برود، دقیقاً باید به اندازۀ یک مترش پا بزنی. دوچرخه اش در برابر دوچرخه های امروزی شبیه ژیان است در برابر مگان. با این وجود پیرمردهای زیادی را دیده ام که همچنان به این ها وفادار مانده اند. نوعی وابستگی به گذشته، یا شاید سنت. پیرمرد خورجینی هم روی دورچرخه انداخته. دو سر خورجین سنگین شده و شکمش باد کرده. دارم به این فکر می کنم که مردی با سن وسال، آن وقت صبح پی انجام چه کاری می رفته؟

پنج و هفده دقیقه

مسجد جامع کاشان همیشه یک حس خوب در من ایجاد کرده. یک مسجد قدیمی، درست وسط شهر، پیش نیامده بود این وقت روز مسجد جامع را تجربه کنم. بوی کاه گل نم خورده می دهد، بوی تازکی. یاد دیوار کاه گلی خانۀ ننه می افتم و وقت هایی که خیاط خانه را آب پاشی می کردیم. آن وفت دیوار که خیس می شد ریه ها پر می شد از کاه گل (تصویر)

شش

قرار بود ساعت پنج و سی دقیقه حرکت کنیم سمت قمصر. ساعت پنج و چهل دقیقه بالا ه اولین نفر سروکله اش پیدا می شود. سلام و صبح بخیری و انتظار برای رسیدن یکی یکی بچه ها و بالا ه ساعت شش حرکت به سمت قمصر. راننده گویا معین خیلی دوست دارد و از همان لحظۀ نشستن معین دارد بدون وقفه می خواند و ول کن ماجرا هم نیست. آفتاب رفته رفته بالا می آید؛ طلوع خورشید.

هفت و ده دقیقه

قمصر از خیلی نظرها شبیه سمیرم ماست. کوه ها، چشمه ها، پوشش های گیاهی و سرمای هوا حتی. صبح وقتی که یک ربعی راه آمدم پیش خودم گفتم: «چرا این شکلی لباس پوشیدم؟ با این گرمای هوا، خواهیم پخت.» ولی با پیاده شدن از مینی بوس دلیل این شکلی لباس پوشیدنم را فهمیدم. دارم از سرما می لرزم که لیوانی شیشه ای به سمتم تعارف می شود.

-بگیر سوختم!

-چیه این؟

-حلیم.

-حلیم! حلیم کجا بوده؟

-بخور، ویتامین ح داره.

-برا حلقم خوبه!

لیوان حلیم را می گیرم و تلاش می کنم بدون کثیف کاری سربکشم. داغ داغ است و در این سرمای استخوان سوز سر صبح می چسبد. از یک جایی به بعد وظیفۀ سر کشیدن لیوان را می سپارم به علی.

میانۀ راه

اینکه ساعت چند است دیگر اهمیتی ندارد. مهم اتفاق هایی است که تجربه می کنی و منظره هایی است که می بینی. صدای زنگولۀ بزها و ها احاطۀ مان کرده. گله ای که تا خود چشمه، بدون اندکی استراحت پابه پای ما می آید. چند صدای جیغ و صدای پارس های سگ گله. بی اختیار می خوانم: «ای ساربان، ای کاروان، لیلای من کجا می بری...»

رنگ بندی پاییز، برگ های زرد شده، صدای زنگولۀ بزها و هایی که علاقۀ خاصی به مزۀ برگ های خشک شده دارند و صدای چ و خوروچ دندان هایشان که برگ ها را می جوند. دلم می خواست همین جا بنشینم. می رسیم به چشمه. طعم خوش آب چشمه، روشن آتش و تلاش برای یخ نزدن در این سرمایی که دوباره هجوم آورده به دست ها. با چند نفر از بچه ها نشسته ایم و صبحانه می خوریم و حرف می زنیم و می خندیم. می خندیم تاشاید کمی از دست سرما رهایی پیدا کنیم. آتش، چایی آتشی، چند ع یادگاری، اب ع های تکی دیگران و کمی هم چرت و پرت گفتن برای تمام یک روز سرد پاییزی.

مسیر برگشت به سختی مسیر اول نیست. سکوت کوه را دوست دارم. کمی از جمع جدا می شوم و جلوتر از بقیه حرکت می کنم. صدای زنگوله ها از بالای کوه شنیده می شود. برمی گردم و پشت سرم را نگاه می کنم، ظاهراً یا بیش از اندازه تند آمده ام، یا اینکه بچه ها ایستاده اند برای استراحت. جز من دو سه نفر دیگر هم هستند. می نشینم روی سنگی و کمرم را می دهم به سمت آفتاب. اجازه می دهم گرمای آفتاب بخزد توی تک تک سلول های بدنم. آفتاب سر ظهر حس دلچسب است.

بچه ها دسته دسته پیدایشان می شود. می خندد و می گوید: «اینجا که جوی نیست نشستی گذر عمر ببینی. همه ش یه مشت سنگ و خاکه.» (تصویر)

ساعت دوازده و بیست دقیقه

کل زمانی که داخل مینی بوس بودیم را خو دم. چشم که باز وسط شهر بودیم. روبروی جهاد. پیاده می شوم و راه می افتم سمت خانه. اینبار از کوچه پس کوچه ها و مسیری دیگر.